Onlang sprak ik op het Landelijk Congres Bestuurskunde over de vraag of er al dan niet een bestuurscrisis is in het hoger onderwijs. Je zou het wel denken, gezien alle recente affaires en publiciteit daaromheen. Bijna 4 jaar geleden verruilde ik de private sector voor een bestuursfunctie in de publieke sector. Het hoger onderwijs is in die jaren aan constante en complexe veranderingen blootgesteld, die niet onder doen voor de complexiteit die ik in het multinationale bedrijfsleven gewend was. Hieronder volgt een sterk verkorte versie van mijn lezing.

Read the rest of this entry »

Het lijkt misschien een contradictio in terminis, sturen op vertrouwen. Vertrouwen is de basis van elke goede relatie. Als je daar op moet gaan sturen is het eigenlijk al te laat. Maar investeren in de relatie is altijd een goede zaak. We weten dat organisaties gebaseerd op wederzijds vertrouwen en respectvolle relaties beter presteren dan organisaties waar een command & control cultuur heerst. En toch is de huidige tijdgeest er een van  meer en sterkere controle. Na de uitwassen van de afgelopen jaren, eerst in de bankensector, vervolgens in de publieke sector, is de roep om meer controle begrijpelijk. Ook universiteiten hebben in de afgelopen tijd een paar rake klappen gekregen. Integriteit is de alpha en omega van het universitaire bestel. Integriteitsschendingen zijn funest voor de reputatie van een instelling. Voor het herstel van vertrouwen is het dus wezenlijk dat gewerkt wordt aan een integere organisatie. Dat is allereerst een kwestie van leiderschap en cultuur: hoe gaan wij met elkaar om, spreken wij elkaar aan op gewenst en ongewenst gedrag? Houden we elkaar bij de les? Is er voldoende geinstitutionaliseerd teamwerk ofgeven wij solisten de vrije hand? De gelegenheid schept de dief, heeft de recente historie ons weer eens laten zien. Wie zich koning waant in eigen rijk, wordt nauwelijks tegengesproken en gaat z’n goddelijke gangetje. In zo’n omgeving kunnen excessen welig tieren. Waar misbruik wordt gemaakt van vertrouwen, staat de cultuur ter discussie. Moeten we niet toch meer controleren?  De kunst is de juiste balans te vinden tussen vertrouwen als basis, en grip op de integriteit van de organisatie anderzijds. Voor een bestuurder van een universiteit is het proactief sturen op integriteit een pad vol valkuilen. Stuur je teveel, dan krijg je snel het verwijt van de ‘managersuniversiteit’ om de oren. Stuur je te weinig, dan ben je al snel te reactief. Onlangs kreeg ik een uitnodiging voor een bijeenkomst over het nieuwe SIO instrument: het “stimuleringskader integere organisaties.” De uitnodiging bevatte prikkelende vragen, zoals:

“Weten organisaties hoe zij op dit moment scoren? Hoe medewerkers de integriteit van de organisatie beoordelen en daaraan bijdragen? Zijn er concrete doelstellingen en sturingsmechanismen voor een integriteitsbewuste cultuur geformuleerd? Is er een beheerskader voor de met afstand moeilijkste management control: die van ethisch gedrag? Kortom, beschikken organisaties over een allesomvattend systeem voor integriteitsmanagement?”

Het antwoord lijkt mij voor de hand liggend: ik ken weinig organisaties die een ‘allesomvattend systeem voor integriteitsmanagement’ hebben. Universiteiten zijn daarop geen uitzondering. Maar ik weet wel dat het instellen van zo’n instrumentarium in een organisatie met intrinsiek gemotiveerde professionals niet zonder slag of stoot gaat. Wie een bord op de deur hangt met ‘in dit huis wonen integere mensen’ maakt bezoekers nerveus. Een cultuur van vertrouwen en elkaar bij de les houden lijkt mij dan toch verkieslijker. En ook daar moeten we steeds aan blijven werken.

WEF Davos

24Jan2013

Honoured to receive a last minute invitation to join Bill Gates for his Davos CEO breakfast tomorrow morning. The session is hosted by the Bill and Melinda Gates Foundation, the UK Government and the GAVI alliance and will focus on health improvement in the developing world. Given that Bill Gates spent an afternoon in The Hague yesterday, it may not be the most efficient or cost-effective way to spend a few minutes with the great man himself, but I truly appreciate the invitation. Gates is spending much of his time pursuading businesses and government to invest in global health improvement. His personal effort to convince Dutch politics of the need to invest 0.7% of GDP in foreign aid are typical for the way he exercises his influence globally. I expect he will call on the CEOs of the largest multinational companies, who are all on his list of invitees for tomorrow, to increase their efforts to invest intelligently and support his cause. As far as I can see, I am the only university President on his list, which gives me ample opportunity to further the cause of science and collaboration in public-private partnerships. I am pleased that Erasmus University’s track record in global health related research is receiving this visible recognition and I greatly look forward to the dialogue. I invited suggestions for input through twitter, and received several very useful contributions. The one that stood out for me is the suggestion from the Unesco director of the Education for All monitoring report, Pauline Rose, to make the case for business leaders to close the education funding gap.  Why isn’t education higher on the agenda? It would cost $16 bn a year to get the 61 mn children currently out of school an education. Universal primary education might be possible if champions such as Bill gates galvanised the private sector to prioritise schooling. Now there’s a challenge. If the clear link between the need for education and global health improvement was better understood, perhaps it will be easier to boost the much needed investment levels in education. Will keep you posted.

 

On Friday 18 January, the VSNU board (Algemeen Bestuur) discussed global trends that are impacting the world of higher education in the context of a strategy process commissioned by the VSNU (association of Dutch Universities) for the remainder of 2013. I very much welcomed the opportunity to review and discuss with my colleagues how we all see the world changing and what that means for universities, as a whole, and the education and research processes in particular. There are many very relevant trends in the world out there. Disruptive technology is a very obvious one. Another interesting development is the emergence of science parks. The world’s first incubator for tech-based spin-outs was built in Stanford over sixty years ago and it has been a huge success. Increasingly, universities are also looking at social science parks to stimulate the growing field of public innovation. I personally  find the idea of a social science park/ public policy lab intriguing - an experimental workshop that prototypes new forms of public service delivery. Perhaps an idea for the new LDE School of Governance which is currently being scoped by Erasmus University in our strategic alliance with Leiden and Delft?  We further discussed shifting power relations, the role of universities in delivering on social mobility and employability expectations, the impact of world climate and economic crisis and the responses of unversities, as well as domestic trends around integrity, quality assurance and branding. All of these trends are relevant not only at a national level, but also for our own current internal strategy process. And even if the outcome of this process is ‘yet another report’, as some would anticipate, in my view the power is in the process of thinking through the unthinkable, and preparing for an appropriate response.

 

100 jaar impact

8Jan2013

Voorspoedig 2013, het jaar waarin de Erasmus Universiteit het eeuwfeest hoopt te vieren. We sluiten de eerste eeuw van onze geschiedenis af met gepaste trots op wat er is bereikt. 100 jaar geleden begon de Nederlandsche Handels Hoogeschool als privaat initiatief van een drietal ondernemers met een handvol docenten en studenten. In 1973 ontstond de Erasmus Universiteit na een fusie van de NEH en de Medische Faculteit Rotterdam. Het is een veelbewogen eerste eeuw geweest, met grote successen (een nobelprijs voor prof Tinbergen) en ook een aantal recente dieptepunten (schendingen van wetenschappelijke integriteit). Maar al met al heeft de EUR inmiddels ruim 60.000 alumni afgeleverd die in alle geledingen van de samenleving actief zijn, en het onderzoek van onze universiteit wordt alom gerekend tot de wereldtop. Staand op de schouders van de reuzen van weleer genieten wij voor een moment van het uitzicht over de hoogvlakte. Om meteen daarna weer aan de slag te gaan, want ook in het jaar van het eeuwfeest is er veel te doen. De Erasmus Universiteit is in een rap tempo bezig het studiesucces van studenten te verbeteren door activerend onderwijs te bieden. Vanaf september siert het nieuwe Erasmus University College het centrum van Rotterdam: de eerste inschrijvingen zijn al binnen. Onze pijlen richten zich steeds vaker op Brussel voor onderzoeksfinanciering. En ook intern is er werk aan de winkel met de afronding van ‘Bedrijfsvoering 2013′ en het verkrijgen van onze instellingsaccreditatie. Kortom we genieten van de successen uit het verleden, we mogen oogsten wat er is gezaaid, maar we rusten niet op onze lauweren. In mijn nieuwjaarstoespraak citeerde ik daarom president Obama met een knipoog: For Erasmus, the best is yet to come. Ik wens iedereen een succesvol en gezond nieuw jaar.

Toen ik bijna 3 jaar geleden aantrad als Collegevoorzitter, zei ik in mijn eerste Nieuwjaarsbijeenkomst : ‘Samenwerken is het nieuwe concurreren.’ Ik ben dat zinnetje blijven herhalen, en tot mijn vreugde hoor ik het nu ook her en der uit andere monden komen. Steeds vaker zie ik voorbeelden van samenwerking die leidt tot nieuwe inzichten, waar vroeger een heftige concurrentiestrijd woedde. Wetenschappers werken samen aan steeds omvangrijkere, complexe en vaak ook multidisciplinaire onderzoeken (omdat de zogenaamde Grand Challenges zich nou eenmaal lastig in een domein laten vangen).  Producenten werken samen om meer voordeel te halen uit innovatie (en dan heb ik het niet over kartels), consumenten werken samen om gebruikerservaringen te delen of om zelf innovatieve producten te ontwikkelen. We leren steeds meer te denken in innovatie- en valorisatieketens (vanuit fundamenteel onderzoek naar productinnovatie). Universiteiten werken samen in strategische allianties. Individuen zijn verknoopt in snel groeiende netwerken. Als ik een tweet stuur, heb ik binnen enkele seconden nieuwe twittercontacten die mij weer nieuwe inzichten brengen. Online samenwerking, virtuele user communities, Neue Kombinationen, er is al veel over geschreven. Maar oude structuren zijn weerbarstig en verhouden zich slecht met de nieuwe virtuele werkelijkheid. In de virtuele wereld weet ik iedereen te vinden (en andersom). In die andere wereld heb ik een functie, en een ’corner office’, en een secretariaat en een volle agenda. De virtuele wereld draait als een tol zo snel. De materiele wereld bestaat uit gestolde structuren. Steeds verder lopen de twee werelden uiteen.  Bestuurders van nu (en daar reken ik mijzelf ook maar even toe) staan voor de uitdaging om die twee werelden te overbruggen, met elkaar te verbinden.  Snappen we welke transities we moeten maken? Hebben we de vaardigheden om dat pad te bewandelen? Gelukkig werk ik aan de Erasmus Universiteit, waar veel kennis op dit terrein voorhanden is. Kennis op het gebied van besturen, leren, denken, transities, sociale en andere innovatie. Het is een voorrecht om te mogen leren van je eigen collega’s. Ik kan het iedereen aanbevelen.

Fraude onderzoeken

30Nov2012

De affaire Stapel heeft, meer dan enige andere wetenschappelijke fraudezaak, geleid tot het inzicht dat mogelijk de onderzoek cultuur in verschillende wetenschapsdomeinen aan herijking toe is. Het rapport van de commissie Levelt dat gisteren verscheen, toont aan dat de discussie over wetenschappelijke integriteit eigenlijk pas nu op stoom komt. De commissie heeft een titanenkarwei geklaard door het gehele oeuvre van Diederik Stapel tegen het licht te houden. Voor zover ik weet is het voor het eerst dat een commissie zo’n omvangrijk oeuvre zo grondig heeft onderzocht. Het ontlokte de nieuwe President van de KNAW de opmerking dat de commissie ‘een nieuwe standaard heeft gezet.’

Mij moet van het hart dat de ‘eisen’ die in de pers (Volkskrant, NRC Handelsblad) op hoge toon aan de Erasmus Universiteit worden gesteld, nl om het volledige oeuvre van de voormalige hoogleraren Smeesters en Poldermans tegen het licht te houden, op zijn zachtst gezegd prematuur zijn. De EUR heeft, na maanden zorgvuldige voorbereiding, besloten een vervolgcommissie in te stellen in de zaak Smeesters, en de Raad van Bestuur van het Erasmus MC oriënteert zich al sinds het uitkomen van het vervolgonderzoek in oktober jl. op vervolgonderzoek in de zaak Poldermans.  Bij Poldermans gaat het om een zeer omvangrijk oeuvre met patiëntgebonden onderzoek, waarbij bovendien de archivering van data gebrekkig is geweest. Bij Smeesters raakt het aan meer zaken dan diens onderzoek alleen. Er wordt ook gekeken naar de bestaande onderzoekcultuur in zijn omgeving. Dit onderzoek raakt mensen en reputaties, en dient met de grootste zorgvuldigheid te worden uitgevoerd. Dat het College van Bestuur hier tot op heden geen grote ruchtbaarheid aan heeft gegeven, heeft niets te maken met een gebrek aan transparantie of verantwoording, en alles met de wens om een veilige werkomgeving te creëren voor onze medewerkers. Van heksenjachten is nog nooit iemand beter geworden.

This week, over 200 delegates travelled to Brazil in an unprecedented trade mission led by HRH Prince Willem Alexander and HRH Princess Maxima of The Netherlands. Unprecendented in several ways: the size of its mission, its scope and the number of ancillary meetings.  NufficNeso organised a separate – though connected – visit for a sizeable delegation of higher education administrators and staff. Many have blogged, written, filmed, or twittered about the programme and events in Brazil. I therefore limit my ’postcard from Brazil’ to two comments. First, what has this mission delivered for Erasmus University, and second, was it worth the time and tax payers money spent. As to the first question, I am always delighted to travel with colleagues, as one gets to know each other so much more intimately over caipirinha’s in the bar or snoring on the plane. So the pay-off in human relations terms is unquantifiable but large in immaterial benefits. In addition to a collection of business cards, I am pleased to have returned with at least one collaboration agreement (with UNIFESP) and a couple of ideas for extending our curriculum. As well as a few valuable contacts in Brazil for recruiting (PhD) students, accessing funding programs such as Science without Borders and a partner (UNESP) for piloting a new summer school for Brazilian students. But the bigger question is the second. I asked several delegation members how we can substantiate the triumphant claim, made by Minister Lilianne Ploumen on day 1 of mission Brazil, that the mission was already a success. In God we trust, all others show data, remember? So I urge the mission coordinators (the ministry of Economic Affairs, NufficNeso, the Minister of Foreign Trade) to do a full cost/ benefit analysis and be transparent about the evaluation of the mission. If positive, so much the better. If not – at least we have data on which to base decisions about any future trade missions to Brazil. For all the new friendships I have made I certainly hope it will be the former.

Afgestudeerden van Erasmus zijn gewild op de arbeidsmarkt. Zo’n 75% vindt binnen 3 maanden een baan op niveau, en dat is in deze tijd een feit om trots op te zijn. Gelukkig worden onze afgestudeerden ook buiten de landsgrenzen gewaardeerd. In een recent overzicht van de New York Times kreeg de Erasmus Universiteit wereldwijd een 67e plaats toebedeeld (de hoogste Nederlandse universiteit op het lijstje) op basis van een survey van human resource managers die de vraag kregen voorgelegd welke universiteit het beste opleidt voor de arbeidsmarkt. Het gaat de laatste tijd goed met onze rankings. In de Times Higher Education Ranking maakten wij onlangs een ongekend grote sprong van plaats 154 naar 72. Als we alle serieuze rankings bekijken, speelt de Erasmus Universiteit zolangzamerhand overal een rol van betekenis in de top 75 van de wereld. Op alle relevante dimensies: onderzoek, onderwijs en arbeidsmarkt. Voorwaar een prestatie om te koesteren en te bewaken, want de internationale concurrentie zit niet stil. Morgen, 8 november, vieren wij onze 99e dies natalis. Een oudere jongere onder de universiteiten. Dan staan wij heel even stil en vieren wij het succes. En daarna weer in volle vaart vooruit.

Dat Rotterdam een mooie stad was om te wonen, te studeren en te werken wisten we al. maar het sympathieke initiatief Rotterdam Carrierestad maakt het wel extra aantrekkelijk om als jong talent je loopbaan in onze metropool te starten. Rotterdam heeft zich in de afgelopen halve eeuw meer dan eens opnieuw uitgevonden. De restanten van de moeilijke wederopbouw jaren na de Tweede Wereldoorlog zijn hier en daar nog zichtbaar. Maar Rotterdam vandaag is bijna niet meer herkenbaar zelfs voor iemand die hier in de jaren zeventig heeft gestudeerd. Het is dus zeer verdiend dat Rotterdam dankzij de inspanningen van een aantal partners, waaronder in de eerste plaats Randstad professionals, de Gemeente en diverse bedrijven en kennisinstellingen de vele carrieremogelijkheden voor jong talent in kaart brengt. En meer dan dat, want een ingenieus matchmaking systeem zorgt dat pas afgestudeerden bij deelnemende bedrijven en instellingen aan de slag kunnen. Op echte projecten, op een passend werk-denkniveau. Generatie z en de arbeidsmarkt vormen een prima combinatie. Ook de Erasmus universiteit, hofleverancier van bestuurskamers in Nederland en ver daarbuiten, verbindt zich graag aan dit initiatief. Nu al vindt 75% van onze afgestudeerden binnen 3 maanden een goede baan. Maar liever zien wij al onze studenten hun droombaan vinden. Rotterdam carrierestad kan daarbij helpen.

Erasmus Universiteit Rotterdam

Pauline van der Meer Mohr is president of the Executive Board and is responsible for general administrative matters, such as the relationship with the Board of Trustees and the University Council. She focuses on the strategic policy, international affairs and external contacts, including the Rotterdam region, industry and other knowledge institutions.

  • Caroline: Pauline mooi en dank voor je gedachten over vertrouwen en fijne donderdag genietend Caroline [...]
  • Pauline van der Meer Mohr: Ik hield van Quod Novum, het blad uit mijn jeugd, maar ik heb ook veel waardering voor Erasmus Magaz [...]
  • Pauline van der Meer Mohr: het idee van bundeling van methodologische expertise spreekt me aan. Ben het eens met je opmerking d [...]
  • Steven Van de Walle: Innovatie in publieke diensten is een van de kernthema’s van de Vakgroep Bestuurskunde. We starten [...]
  • Hans-Peter: Hoewel het CvB -gezien de onafhankelijkheid van EM- hierover niet gaat, zou ik toch langs deze omweg [...]

Twitter

Volg Pauline van der Meer Mohr ook op Twitter: @PVdMM