In mijn vorige blog had ik het nog over het belang van integratie van de controller met zijn stafcollega’s van HRM, Communicatie en Strategie. Vandaag wees mijn collega van Corporate Communicatie me op het feit dat je hier ook in door kan slaan. Mijn feedback op de vormgeving van ons jaarplan was volgens hem geen voorbeeld meer van effectieve integratie maar meer van bemoeienis op het vakgebied van de ander. “Schoenmaker blijf bij je leest!!” En misschien heeft hij ook wel gelijk…..of niet?! Ik twijfel nog.
Vormgeving zou weleens een erg onderschat kwaliteitsaspect kunnen zijn van het werk van de controller. Een van mijn eerste mentoren bij Accenture leerde me over het belang van de Executive Look en Feel van de presentaties die we maakten. Hij bedoelde hiermee: To the Point, Foutloos, Rustig (i.p.v. Schreeuwerig), vooral fact based en strak vormgegeven. Dat helpt bij het overbrengen van je boodschap.

Sindsdien ben ik er vast van overtuigd dat strakke vormgeving een zeer positief effect heeft op het vertrouwen dat de gebruiker in de rapportage stelt. Controllers vergeten dit weleens. Vooral als er veel druk op de ketel staat worden er soms fouten gemaakt en wordt de vormgeving minder strak. Maar als de commissaris of directeur aan het twijfelen slaat over de betrouwbaarheid van de gepresenteerde analyse is dit funest. Ook mogen de kerncijfers en kernboodschap nooit zoek raken in een veelheid van minder belangrijke gegevens. Je kans om als controller impact te hebben op de besluitvorming is dan vaak verkeken.  Met deze wetenschap behoren presentatie en vormgeving misschien wel tot de belangrijkste competenties van de controller…… Ik ga morgen nog eens praten met mijn collega van communicatie.

Informatiekwaliteit, Positionering en relatie met het lijnmanagement en Proceskwaliteit leveren de grootste uitdagingen voor de controller. Dit blijkt uit mijn recente onderzoek naar de inhoud van 60 SWOTs van controllers van Nederlandse organisaties. Ook binnen mijn eigen organisatie heb ik SWOTs laten opstellen en ze geanalyseerd. Uit de SWOT van ProRail concludeer ik dat onze basis redelijk op orde is. De externe audits die we jaarlijks krijgen ondersteunen dit beeld. Een hoog kennisniveau, effectieve relatie met de lijn, onze organisatiecultuur en onderdelen van ons informatiesysteem zijn sterke punten. Scherpere processen rondom besluitvorming (in relatie tot de lijn), betrouwbaarheid van niet-financiële informatie, uniformeren van de controlprocessen en het optimaliseren en harmoniseren van gebruik van ICT zijn belangrijke verbetermogelijkheden. De crux van de oplossing zit volgens ons in het zoeken naar integratie. We streven naar verdergaande integratie vanuit drie invalshoeken: (I) Effectiever samenwerken met de lijn, rolvast vanuit onze eigen toegevoegde waarde, (II) integratie met de andere staffuncties, gericht op zo goed mogelijke balans tussen ondersteuning en concernsturing, en (III) integratie van systemen en processen, gericht op uniformiteit in het gebruik en standaardisatie van de output. Hierachter zit een nieuwe filosofie van meer kwaliteit van control, voor minder geld en met minder procedures. Overdaad schaadt een effectief en efficiënt management control systeem, maar het ombuigen van meer regels naar minder en slimmer vraagt specifieke aandacht en samenwerking. Dit vraagt mogelijk ook een verandering in de opstelling en kwaliteiten die de controller inbrengt.

De controller zal effectiever zijn als hij zijn focus balanceert tussen pure informatievoorziening enerzijds en strategie, beloningsbeleid, werving en selectie, organisatiecultuur en communicatie anderzijds. Controllers wordt gevraagd dat ze oog hebben voor de essentiële rol van HRM, Strategie en Communicatie. Op het moment dat dit lukt wordt het mogelijk om een deel van onze frustraties te overwinnen en door het glazen plafond te breken.

Zie voor meer het decembernummer van Finance & Control.

Budgetering, rapporage en risicomanagement staan in de top 5 van belangrijkste controlvariabelen. Interessant is dat Tone at the top en organisatiecultuur de top 5 compleet maken. Dit blijkt ook uit het onderzoek dat ik voor de Erasmus School of Accounting and Assurance heb uitgevoerd onder 60 controllers, waarvan 17 werkzaam in de private en 43 in de publieke sector. In de not-for-profit sector staat Tone at the Top zelfs op nummer 1. Dit vormt bewijs voor het feit dat control haar succes net zo goed ontleent aan de softe variabelen dan aan de meer harde/instrumentele. Een ander opvallend punt vind ik het relatief lage belang dat door de not-for-profit controllers aan de business balanced score card (BBS) wordt toegekend. Vooral in een organisatie met verschillende doelstellingen, waar maatschappelijk rendement centraal staat, kan de BBS een heel nuttig instrument zijn in de sturing en verantwoording.

Erasmus School of Accounting & Assurance

Dimitri Kruik is directeur inkoop, conditionering en innovatie van ProRail en als onderzoeker en docent verbonden aan ESAA. Voordat hij in 2007 bij ProRail begon, werkte hij voor Life Technologies, Accenture en KPMG. Hij is afgestudeerd econoom en register controller aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Dimitri doet momenteel onderzoek naar de relatie tussen risicomanagement, budgettering en leiderschap. Hij publiceerde eerder over risicomanagement en de effectiviteit van control.

  • Raymond Herbers: Boodschap & verpakking kunnen niet zonder elkaar. Een mooie ring voor Uw geliefde verpakt in de [...]
  • Evert: De BSC's zijn een hype geweest, maar ondertussen vervangen door KPI's. Toch hebben BSC's meerwaarde [...]